Żywienie
Glikogen: co to jest
Glikogen to rozgałęziona cząsteczka zbudowana z wielu połączonych jednostek glukozy. Organizm magazynuje w tej postaci węglowodany, przede wszystkim w mięśniach i wątrobie, a podczas wysiłku korzysta z nich do wytwarzania energii.
Mięśnie i wątroba mają różne zadania
Glikogen mięśniowy jest miejscowym zapasem: korzystają z niego włókna mięśniowe, w których został zgromadzony. Wątroba może natomiast uwalniać glukozę do krwi i pomaga utrzymywać jej stężenie między posiłkami oraz podczas wysiłku. Dlatego glukoza we krwi i glikogen w mięśniach to różne informacje o dostępności węglowodanów.
Na przykład prawidłowe stężenie glukozy we krwi nie oznacza, że po długim treningu mięśnie mają już odbudowane zapasy glikogenu. Ich uzupełnianie wymaga czasu i odpowiedniej ilości węglowodanów w jedzeniu.
Dlaczego glikogen ma znaczenie w sporcie?
W czasie biegu czy jazdy organizm korzysta równocześnie z różnych źródeł energii, w tym tłuszczów i węglowodanów. Przy większej intensywności rośnie wykorzystanie glikogenu. Mocne odcinki mogą więc wyraźnie uszczuplić jego zapas, nawet jeśli cały trening trwa krótko.
Mała dostępność glikogenu utrudnia utrzymanie wymaganej intensywności. Nie da się jednak wyliczyć jednej godziny, po której każdemu „kończy się paliwo”: znaczenie mają wcześniejsze żywienie, czas i intensywność wysiłku oraz jedzenie w jego trakcie. Ładowanie węglowodanów przed długimi zawodami służy zwiększeniu początkowego zapasu, a żywienie podczas startu dostarcza dodatkowych węglowodanów.
Najczęstsze pytania
Czy glikogen i glukoza to to samo?
Glukoza jest pojedynczym cukrem, a glikogen to duża, rozgałęziona cząsteczka zbudowana z połączonych jednostek glukozy. Organizm przechowuje w tej postaci zapas węglowodanów.