Żywienie
Izotonik: co to jest
Izotonik, czyli napój izotoniczny, ma osmolalność zbliżoną do osocza krwi. Osmolalność określa liczbę osmotycznie czynnych cząstek, np. cukrów i jonów soli, w kilogramie wody. Sportowe izotoniki zwykle dostarczają równocześnie płynów, węglowodanów i elektrolitów.
Co oznacza „izotoniczny”?
To określenie stężenia cząstek w roztworze. Napój hipotoniczny ma mniejszą osmolalność niż osocze, a hipertoniczny większą. W opisie napojów sportowych za izotoniczny przyjmuje się zwykle zakres około 270-330 mOsm/kg wody.
Sam procent węglowodanów nie wystarcza, żeby zakwalifikować napój. Różne cukry oraz ich połączenia dają różną liczbę cząstek przy tej samej masie. Znaczenie mają też rozpuszczone sole. Dlatego dwa napoje z taką samą ilością węglowodanów mogą mieć różną osmolalność.
Co sprawdzić na etykiecie?
Osobno przeczytaj ilość węglowodanów i sodu w gotowym napoju. Przykładowo 500 ml napoju zawierającego 6 g węglowodanów na 100 ml dostarcza 30 g węglowodanów. To proste przeliczenie zawartości, a nie test izotoniczności ani zalecana porcja dla każdego.
Izotonik może wygodnie łączyć picie z dostarczaniem energii podczas wysiłku. Nie zawsze jednak potrzeby dotyczące płynów i węglowodanów rosną w tej samej proporcji. Więcej napoju oznacza więcej obu składników. Przy proszku liczy się także ilość wody użyta do przygotowania: zmiana rozcieńczenia zmienia właściwości roztworu.
Najczęstsze pytania
Czy każdy napój z elektrolitami jest izotonikiem?
Nie. O izotoniczności decyduje osmolalność, czyli liczba osmotycznie czynnych cząstek w kilogramie wody. Sama obecność sodu lub innych elektrolitów nie wystarcza.